"Đêm đông" ("Winter Night"), composed in 1939 by Nguyễn Văn Thương with lyrics by Kim Minh, is a classic pre-1945 Vietnamese art song (nhạc tiền chiến) whose quiet, poetic imagery captures the chill of a winter evening and the loneliness it awakens. Through bells drifting in the dusk, gray clouds, bare trees, mist, and wind, the song expands from landscape into human longing: the distant soldier homesick for his homeland, the wife waiting by the window, the poet listening to a heart filled with yearning, and the singer facing a mirror with private sorrow. For many Vietnamese listeners, "Đêm đông" remains an enduring emblem of nostalgia and separation, often sung in a slow, expressive style that highlights its refined, melancholy lyricism.
"Đêm đông" ("Winter Night"), do Nguyễn Văn Thương sáng tác năm 1939 với lời ca của Kim Minh, là một nhạc phẩm tiền chiến tiêu biểu, dùng những hình ảnh thơ mộng để gợi cái lạnh và nỗi cô quạnh của một buổi chiều mùa đông. Từ tiếng chuông lững lờ trong hoàng hôn, mây xám, cây trút lá, sương mưa và gió, bài hát mở rộng từ cảnh vật sang tâm trạng con người: người chinh phu xa quê buồn nhớ cố hương, người vợ ngóng chồng bên song cửa, thi nhân lắng nghe lòng tương tư, và ca nhi soi gương ôm nỗi sầu riêng. Với nhiều người Việt, "Đêm đông" là biểu tượng bền lâu của hoài niệm và chia ly, thường được trình bày chậm rãi, thiết tha để tôn lên chất trữ tình man mác của ca từ.
| Vietnamese Lyrics | English Translation | Cultural / Musical Notes (EN + VI) |
|---|---|---|
|
Vietnamese Lyrics
1. Chiều chưa đi màn đêm rơi xuống Đâu đấy buông lững lờ tiếng chuông Đôi cánh chim bâng khuâng rã rời Cùng mây xám về ngang lưng trời. |
English Translation
1. Evening has not yet gone when night falls down, Somewhere a bell lets its slow, drifting sound descend. Birds' wings, wistful and weary, droop, Returning with gray clouds across the waist of the sky. |
Cultural / Musical Notes
EN: Dusk imagery is typical of nhạc tiền chiến: sparse, elegant, and cinematic. The “drifting bell” often suggests distance (church/temple bell or a street bell), creating a feeling of space and solitude. VI: Không khí hoàng hôn trong nhạc tiền chiến thường ít chữ mà gợi nhiều, giàu tính “điện ảnh”. “Tiếng chuông lững lờ” gợi âm thanh từ xa (chuông chùa/nhà thờ hay tiếng chuông phố), mở ra cảm giác trống vắng và cách trở. |
|
Vietnamese Lyrics
2. Thời gian như ngừng trong tê tái Cây trút lá cuốn theo chiều mây Mưa giăng mắc nhớ nhung, tiêu điều Sương thướt tha bay, ôi! đìu hiu. |
English Translation
2. Time seems to stop in bitter cold, Trees shed their leaves, swept along with the evening clouds. Rain stretches out, entangling longing in desolation; Mist floats softly - oh, how lonely. |
Cultural / Musical Notes
EN: “Tiêu điều” and “đìu hiu” are classic poetic words for bleakness and emptiness. Performers often slow and soften the phrasing here, letting the text “breathe.” VI: “Tiêu điều”, “đìu hiu” là những từ thơ cổ điển để tả cảnh vắng lạnh, hiu hắt. Khi hát thường “nhả chữ” chậm hơn và mảnh hơn, như để cho nỗi buồn thấm vào khoảng lặng. |
|
Vietnamese Lyrics
ĐK1: Đêm đông xa trông cố hương buồn lòng chinh phu Đêm đông bên song ngẩn ngơ kìa ai mong chồng Đêm đông thi nhân lắng nghe tâm hồn tương tư Đêm đông ca nhi đối gương ôm sầu riêng bóng. |
English Translation
Chorus 1: Winter night - far away, gazing toward the homeland, the soldier's heart is sad. Winter night - by the window, who sits dazed, waiting for her husband? Winter night - the poet listens to a soul in yearning love. Winter night - the songstress faces the mirror, holding sorrow alone with her shadow. |
Cultural / Musical Notes
EN: “Chinh phu” (soldier-husband) and the waiting wife are familiar figures from classical Vietnamese/Chinese-influenced literature (the separation motif). “Bên song” means by the window; “ca nhi” refers to a female singer/performer in older usage. The chorus broadens from nature to four human “portraits,” like four scenes in a film. VI: “Chinh phu” và hình ảnh người vợ ngóng chồng là mô-típ quen thuộc của văn chương cổ (nỗi chia lìa). “Bên song” là bên cửa sổ; “ca nhi” là cách gọi xưa về người ca hát/diễn xướng. Điệp khúc chuyển từ cảnh sang người, như bốn “bức chân dung” tâm trạng. |
|
Vietnamese Lyrics
* Gió nghiêng, chiều say gió lay ngàn cây Gió nâng thuyền mây gió reo sầu miên Gió đau niềm riêng gió than triền miên. |
English Translation
* The wind tilts; the tipsy evening - the wind shakes a thousand trees. The wind lifts boats of cloud; the wind cries out endless sorrow. The wind aches with private pain; the wind sighs without end. |
Cultural / Musical Notes
EN: Repetition of “gió” (wind) is a rhetorical device that intensifies emotion. Many singers shape these lines with a stronger swell, then fade, as if the wind rises and falls. VI: Lặp từ “gió” là thủ pháp nhấn mạnh, làm cảm xúc dồn dập. Khi trình bày thường hát “dâng” lên rồi “rút” xuống, mô phỏng gió nổi rồi lặng. |
|
Vietnamese Lyrics
ĐK2: Đêm đông ôi ta nhớ nhung đường về xa xa Đêm đông ta mơ giấc mơ, gia đình, yêu thương. Đêm đông ta lê bước chân phong trần tha phương. Có ai thấu tình cô lữ, đêm đông không nhà. |
English Translation
Chorus 2: Winter night - oh, I yearn for the road home, far, far away. Winter night - I dream a dream: family, and love. Winter night - I drag my dust-worn steps, wandering in exile. Who can understand a lone traveler’s heart - a winter night without a home? |
Cultural / Musical Notes
EN: “Phong trần” implies a life worn by travel and hardship; “cô lữ” is an old poetic phrase for a solitary wanderer. This verse often resonates strongly with listeners shaped by displacement and separation, because it turns the winter night into a metaphor for homelessness of the heart. VI: “Phong trần” gợi đời sống bôn ba, dặm trường, lấm bụi. “Cô lữ” là lối nói thơ xưa: kẻ lữ hành cô độc. Đoạn này dễ chạm tới cảm thức ly hương/chia lìa, vì “đêm đông” trở thành ẩn dụ cho nỗi không nhà trong tâm tưởng. |